Hoe beschermen we gevoelige data nu quantumcomputers in de nabije toekomst steeds krachtiger zullen worden? Met die vraag als vertrekpunt bundelen België, Nederland en Luxemburg hun krachten in BENELUX-QCI. Dit nieuwe Europese project bouwt voort op eerdere nationale initiatieven, waaronder BeQCI, en zet een volgende, cruciale stap richting kwantumveilige communicatie in Europa. Belnet speelt daarin opnieuw een sleutelrol.
Van experiment naar infrastructuur
De voorbije jaren werd in Europa volop geëxperimenteerd met Quantum Key Distribution (QKD): een technologie die het mogelijk maakt om encryptiesleutels uit te wisselen op basis van de wetten van de kwantumfysica. Het grote voordeel? Elke poging tot afluisteren wordt meteen gedetecteerd.
De aanleiding is duidelijk: naarmate quantumcomputers verder evolueren, vergroot het risico dat huidige encryptiemethoden gekraakt kunnen worden. QKD wordt gezien als één van de technologieën die daar een antwoord op kan bieden.
Ook in België werd die technologie uitgebreid getest binnen het BeQCI-project. In samenwerking met verschillende consortiumpartners introduceerde Belnet een QKD-infrastructuur en onderzocht het hoe verschillende types technologieën ingezet kunnen worden om veilige communicatie mogelijk te maken tussen verzenders en ontvangers.
“BeQCI was een pilootproject,” legt Niels Deriemaecker, Innovation Lead bij Belnet, uit. “We hebben er enorm veel geleerd: over de technologie zelf, maar ook over mogelijke use cases. Die opgebouwde expertise nemen we nu mee naar een volgende fase, en dat is het BENELUX-QCI project. Waar BeQCI vooral draaide rond testen en experimenteren, ligt de focus nu veel meer op implementatie.”
Wat is BENELUX-QCI?
BENELUX-QCI heeft als doel een grensoverschrijdende kwantumcommunicatie-infrastructuur uit te bouwen tussen België, Nederland en Luxemburg. Concreet gaat het om een fiberbackbone die de kernlocaties in de drie landen met elkaar verbindt. Over die backbone kan QKD-verkeer veilig worden uitgewisseld tussen de drie landen.
Het project wordt deels gefinancierd door Europa en sluit aan bij de bredere Europese ambitie van EuroQCI: een pan-Europese kwantumcommunicatie-infrastructuur uitbouwen die overheden, onderzoeksinstellingen en kritieke sectoren moet beschermen tegen toekomstige cyberdreigingen.
Samenwerking tussen NREN’s
Een opvallend kenmerk van BENELUX-QCI is de nauwe samenwerking tussen de drie nationale onderzoeks- en onderwijsnetwerken (NREN’s): Belnet (België), SURF (Nederland) en Restena (Luxemburg).
“Elk van ons brengt jarenlange ervaring mee in het bouwen en beheren van een specifieke netwerk¬infrastructuur voor onderzoek en onderwijs,” zegt Niels. Naast de NREN’s zijn ook verschillende onderzoeksinstellingen en overheidspartners betrokken. In België gaat het om KU Leuven (COSIC) en imec.
De rol van Belnet
De rol van Belnet in BENELUX-QCI is zowel technisch als strategisch. Technisch zal Belnet meewerken aan de implementatie van de infrastructuur en aan componenten zoals het Key Management System, dat ervoor zorgt dat verschillende nationale QKD-netwerken veilig met elkaar kunnen communiceren.
Strategisch denkt Belnet mee na over concrete use cases en over hoe kwantumveilige communicatie op termijn waarde kan bieden voor zijn eindgebruikers. “Onze opdracht stopt niet bij het bouwen van het netwerk,” benadrukt Niels. “We willen samen met onze community onderzoeken waar QKD écht een meerwaarde kan zijn, en hoe we die technologie op een realistische manier kunnen inzetten.”
Een stap richting Europees kwantuminternet
BENELUX-QCI past in een bredere evolutie. Na nationale testprojecten zoals BeQCI en deze eerste grensoverschrijdende backbones, volgen in de komende jaren verdere uitbreidingen. Denk aan koppelingen met andere Europese QCI-netwerken en, op termijn, ook aan satellietverbindingen.
Die ontwikkeling wordt vaak gezien als een opstap naar een toekomstig kwantuminternet, waarin niet alleen communicatie, maar ook quantumcomputers, sensoren en simulatiesystemen met elkaar verbonden zijn.
Wilt u meer weten over BENELUX-QCI of heeft uw organisatie belangstelling om deze nieuwe technologie uit te testen tijdens het BENELUX-QCI project?